Sahebrao Mane

*_👑रुपेरी मूकुटाचे मानकरी.👑_* भाग - ३३ *जेष्ठ गायिका - आशा भोसले.* 8 सप्टेंबर 1933 12 एप्रिल 2026 https://youtu.be/lFJx0XA44oQ?si=TqrzQlwRHFCIfl12 *लग्न, संसार, मुले सगळ काळाने हिरावलं पण त्या गात राहिल्या. प्रसिद्धी मागची दुर्दैवी गोष्ट.*👇 https://youtu.be/-IzTUtCxzj4?si=osA7PVjWPXMMt-yQ _*🎦 "सफर सिनेमांची." 🎦*_ संकलन - साहेबराव माने.  पुणे 9028261973 साभार - आकाशवाणी पुणे.  ======================= *सफर सिनेमांची ग्रुप मध्ये सहभागी व्हा आणि पोस्ट इतरांना फाॅरवर्ड करा.*👇 https://chat.whatsapp.com/E8l1UxMYgEKL8kpIJIdkZa?mode=gi_t https://youtu.be/ZpkauD-Iqn0?si=KoEuVch-3VXtoD1i दादासाहेब फाळके पुरस्काराने सन्मानित कलाकारांच्या जीवनकार्यावर आधारित विशेष कार्यक्रम मालिका - *'रुपेरी मुकुटाचे मानकरी'* *भाग ३३ - भारतीय चित्रपट सृष्टीतल्या दिग्गज, अष्टपैलू, हरहुन्नरी, विविध भाषातली गीतं लिलया गाऊन रसिकांना मंत्रमुग्ध करणाऱ्या आणि २००० सालच्या दादासाहेब फाळके पुरस्काराने सन्मानित ज्येष्ठ गायिका आशा भोसले यांच्या कारकिर्दीचा घेतलेला आढावा.* लेखन - श्रीपाद ब्र...

*_महात्मा जोतिराव फुले : पिढ्यानपिढ्यांचे दीपस्तंभ._* ११ एप्रिल १८२७ २८ नोव्हेंबर १८९० *🇮🇳मेरा गाँव मेरा देश🇮🇳* संकलन साहेबराव माने पुणे. 9028261973 *लेखन - पंतप्रधान नरेंद्र मोदी.* साभार - लोकसत्ता वृत्तसेवा.  *मेरा गाँव मेरा देश ग्रुप मध्ये सहभागी व्हा आणि इतरांना पोस्ट फॉरवर्ड करा.*👇 https://chat.whatsapp.com/DznAd84hWyM8Pcp0qIFGY2 भारताच्या अनेक महान समाजसुधारकांपैकी एक आणि पिढ्यानपिढ्यांचे दीपस्तंभ महात्मा जोतिराव फुले यांची आज जयंती.  त्यानिमित्ताने पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी त्यांना वाहिलेली शब्दांजली. महात्मा फुले हे एक महान समाजसुधारक होते. त्याबरोबरच, त्यांचे जीवन नैतिक धैर्य, निरंतर जिज्ञासा आणि सामाजिक हितासाठी अविचल वचनबद्धतेचे प्रतीक होते. महात्मा फुले यांनी उभारलेल्या संस्था आणि त्यांनी नेतृत्व केलेल्या चळवळींसाठी त्यांचे स्मरण केले जाते. त्याच वेळी, आपल्या सांस्कृतिक प्रवासातील त्यांचे योगदान आजही देशभरातील कोट्यवधी लोकांना मिळणार्‍या शक्तीमध्ये सामावलेले आहे, जे त्यांनी जागवलेल्या आशेमध्ये, निर्माण केलेल्या आत्मविश्वासात आणि त्यांच्या विच...

*कुतूहल : जन्मजात मिळालेली कवचकुंडले.* _संकलन साहेबराव माने._ _पुणे - 9028261973_ साभार - नारायण वाडदेकर.  मराठी विज्ञान परिषद.  *_नवीन वाचकांनी आपल्या विज्ञान ग्रुप मध्ये सहभागी व्हा आणि  पोस्ट इतरांना फॉरवर्ड करा._* 👇 https://chat.whatsapp.com/CbHknUNKpOtCwLCkStDUdS शरीरात दर सेकंदाला लाखो सूक्ष्मजंतू प्रवेश करतात. ते अन्नपाण्यातून, श्वासातून, मूत्र मार्गातून शरीरात शिरतात. तरीदेखील आपण रोगविरहित जीवन जगतो. याचे श्रेय रोगप्रतिकारक्षमतेला जाते. म्हणून लुई पाश्चर म्हणतो, ‘आपण सूक्ष्मजंतूंच्या महासागरात राहत असलो तरी नैसर्गिक रोगप्रतिकारक्षमतेचा परवाना बाळगायला हवा.’ आपल्याला जन्मजात रोगप्रतिकारक्षमतेचे कवच-कुंडल मिळालेले असते. आपल्या सर्व अवयवांभोवती त्वचा लपेटलेली असते. कातडीवर जखमा नसतील तर कातडीतून विषाणू, जीवाणूसारखे सूक्ष्मजीव आपल्या शरीरात येऊ शकत नाहीत. नाक, तोंड, मूत्रमार्ग, योनीमार्गांतील ओलसरपणा, बुळबुळीत पदार्थ यांत सूक्ष्मजीव चिकटतात आणि सूक्ष्मजीवांची हालचाल, प्रवेश रोखला जातो. या मार्गांतील ओलसर त्वचेत, डोळ्यातील अश्रूंत ‘लायसोझाइम’सारखी विकरे अ...

*कुतूहल : दुधाचे दात का येतात?* _संकलन साहेबराव माने._ _पुणे - 9028261973_ साभार – डॉ. निलेश कोदे मराठी विज्ञान परिषद.  *_नवीन वाचकांनी आपल्या विज्ञान ग्रुप मध्ये सहभागी व्हा आणि पोस्ट इतरांना फॉरवर्ड करा._* 👇 https://chat.whatsapp.com/CbHknUNKpOtCwLCkStDUdS बाळ जन्मल्यानंतर सहाव्या महिन्यापासून येणारे दुधाचे दात सातव्या वर्षापासून पडू लागतात. ही केवळ एक शारीरिक बदल नसून पक्क्या दातांच्या वाढीसाठी केलेली निसर्गाची पूर्वतयारी असते. दुधाच्या दातांचे महत्त्व आणि त्यांच्या पडण्यामागचे नेमके विज्ञान या लेखातून उलगडण्यात आले आहे. मुलांच्या शारीरिक विकासात दुधाचे दात महत्त्वाची भूमिका बजावतात; पक्क्या दातांसाठी जागा तयार करणे हे त्यांचे मुख्य काम असते. सात-आठ वर्षांच्या मुलांचे दुधाचे दात पडायला लागतात आणि मुलांच्या चेहर्‍याला एक वेगळ्या प्रकारचा गोडवा येतो. दुधाचे दात पडणं, ही मुलांच्या वाढीतली एक अत्यावश्यक नैसर्गिक प्रक्रिया आहे. पण मुळात असे पडणारे दुधाचे दात असतातच का? बाळ जन्मल्यानंतर साधारण सहाव्या महिन्यापासून दुधाचे दात येण्यास सुरुवात होते आणि ही प्रक्रिया अडीच वर्...

*नास्तिक आहे… म्हणूनच मस्त जगतो!* संकलन - साहेबराव माने. पुणे. 9028261973. साभार - थिंक महाराष्ट्र. लेखन - विद्यालंकार घारपुरे. 9420850360 vidyalankargharpure@gmail.com  *विज्ञान ग्रुप मध्ये सहभागी व्हा आणि ओळखीच्या व्यक्तींसाठी /इतर ग्रुप साठी फाॅरवर्ड करा.*👇 https://chat.whatsapp.com/GvOmnQ3mhZP6pJbj0oFwPN *ईश्वराच्या अस्तित्वाबद्दल स्पष्ट भूमिका घेणारे लोक जगात फार थोडे असतात; परंतु देव आहे की नाही याबाबत विचार करणारे लोक भरपूर असतात.* किंबहुना, अगदीच भाविकभाबडे लोक वगळले तर प्रत्येक व्यक्तीच्या मनात कोणत्या ना कोणत्या प्रसंगी ‘देव मदतीला येईल का? पण देव असेल तरच ना !’ असा प्रश्न उद्भवत असतो. त्याचे प्रमुख कारण माणसाची दुर्बलता व म्हणून हतबलता हेच असते. तथापि काही कणखर माणसे कोणत्याही संकटप्रसंगी मनाचा निर्धार कायम ठेवून केवळ बुद्धीने विचार करून निर्णय घेतात. त्याची योग्यायोग्यता नंतरच्या परिस्थितीनुसार ठरते यावर त्यांचा विश्वास असतो. अशाच बुद्धिनिष्ठ, तार्किक विचार करण्याची शक्ती कमावलेल्या लेखकाने तो नास्तिक कसा बनत गेला याची कहाणी येथे सांगितली आहे. सभोवतालची सा...

*_कुतूहल - तिखट खाताना नाकातून पाणी का येतं?_* _संकलन साहेबराव माने._ _पुणे - 9028261973_ साभार – निलेश कोदे मराठी विज्ञान परिषद.  *_नवीन वाचकांनी आपल्या विज्ञान ग्रुप मध्ये सहभागी व्हा आणि पोस्ट इतरांना फॉरवर्ड करा._* 👇 https://chat.whatsapp.com/CbHknUNKpOtCwLCkStDUdS झणझणीत कट-वडा, तर्री असणारी मिसळ किंवा एखादा तिखट पदार्थ खाल्ल्यावर नाकातून आणि कधी डोळ्यांतूनही अक्षरश: पाणी येतं; तर कधी ‘‘इतकं काही तिखट खाल्लं नाही तरी नाक का वाहायला लागतं?’’ असा प्रश्न अनेकांना पडतो. नेहमीप्रमाणेच, तिखट खाल्ल्यावर नाकातून पाणी येण्यामागेही ठोस विज्ञान दडलेलं आहे. वैद्यकीय भाषेत तिखट पदार्थ खाल्ल्यानंतर नाकातून पाणी वाहण्याच्या या प्रक्रियेला ‘गस्टेटरी रायनायटिस’ असं म्हणतात. ‘गस्टेटरी’ म्हणजे चवीशी संबंधित आणि ‘रायनायटिस’ म्हणजे नाक वाहणं. म्हणजेच चवीमुळे, विशेषत: तिखट चवीमुळे, नाक वाहण्याची क्रिया! काही भाज्या किंवा मसाल्यांच्या पदार्थात असलेली कॅप्सायसिन, आइसोथायोसायनेट ही रसायनं, त्या त्या पदार्थांच्या एखाद्या विशिष्ट प्रकारच्या तिखटपणाला कारणीभूत असतात. भारतीय खाद्यसंस्कृतीत त...

_*सद्गुरूवाचून सापडेल सोय!*_ _संकलन साहेबराव माने._ _पुणे - 9028261973_ लेखक - डॉ. हमीद दाभोलकर.   मनोविकारतज्ज्ञ, मअंनिस कार्यकर्ता *_विज्ञान ग्रुप मध्ये सहभागी व्हा आणि पोस्ट इतरांना फॉरवर्ड करा._* 👇 https://chat.whatsapp.com/FLVTkZ5rlwtD9OoHZmpvG3 *आधुनिक उपचारांवर टोकाची टीका करणारी, केवळ ध्यानधारणेने आजार दूर होऊ शकतात, असे दावे करणारी व्यक्ती स्वत: आजारी पडल्यावर आधुनिक वैद्यकशास्त्राची मदत घेत असेल, तर या दाव्यांची सार्वजनिक चिकित्सा करणे आपले कर्तव्य ठरते.* ‘सद्गुरु’ नावाने ओळखले जाणारे जग्गी वासुदेव यांना मेंदूत रक्तस्राव झाल्याने रुग्णालयात दाखल व्हावे लागले होते.  रक्तस्राव होण्याच्या जवळपास एक आठवडा आधीपासून रक्तदाब वाढल्यामुळे त्यांचे डोके दुखत होते. त्यांनी स्वत:च्या आरोग्याकडे दुर्लक्ष केले. दुखणे बळावल्यामुळे त्यांच्या मेंदूवर शस्त्रक्रिया केल्याची माहिती ‘ईशा फाऊंडेशन’ने दिली. दिल्लीमधील अपोलो रुग्णालयात त्यांच्यावर उपचार करण्यात आले. शस्त्रक्रिया आणि इतर औषधोपचारांनी त्यांचा त्रास आटोक्यात आणण्यात आला. चांगली गोष्ट अशी की, आता त्यांची प्रकृ...

*_वर्षभर  'एप्रिल फूल ’ बनवणारे ‘प्रँक्स कल्चर’._* 1 एप्रिल.  *एप्रिल फूल डे चा इतिहास.* _संकलन साहेबराव माने._ _पुणे - 9028261973_ साभार तेजल चांदगुडे.  सौजन्य - व्हिवा *_नवीन वाचकांनी आपल्या विज्ञान ग्रुप मध्ये सहभागी व्हा आणि  पोस्ट इतरांना फॉरवर्ड करा._* 👇 https://chat.whatsapp.com/CbHknUNKpOtCwLCkStDUdS *एप्रिल फूल डे चा इतिहास* एप्रिल फूल डे साजरा करण्याची सुरवात ही 1381 मध्ये झाली. त्यावेळचे राजा रिचर्ड जीती आणि बोहेमियाची रानी अॅनीने लोकांसमोर घोषणा केली की ते 32 मार्च 1381 साखरपुडा करणार. या बातमीला ऐकताच जनता आनंदी झाली आणि 31 मार्चची आतुरतेने वाट पाहू लागली. मात्र जेव्हा 31 मार्चचा दिवस आला, तेव्हा लोकांना कळले की 32 मार्च हा दिवसच नसतो. तेव्हा त्यांना कळले की राजा-रानीने त्यांना मूर्ख बनविले. त्यानंतर 32 मार्च हा 1 एप्रिल मूर्ख दिवस म्हणून साजरा करू लागले. *_प्रयोजन एकच आणि तो म्हणजे आनंद मिळवणं आणि देणंसुद्धा._* ‘एप्रिल फूल’चं हे गणित एका दिवसांत संपणारं राहिलेलं नाही, कारण सबंध वर्ष एप्रिल फूल साजरं होईल याचे बेत आखणारी अशी ‘एप्रिल फूल’च्या...

*_1952 साली वर्तविली गेलेली शक्यता 1968 साली वस्तुस्थिती ठरली. ..आणि सापडल्या निसर्गनिर्मित - ओक्लोच्या अणुभट्टया._* _संकलन साहेबराव माने._ _पुणे - 9028261973_ साभार - डॉ. राजीव चिटणीस.  निवृत्त शास्त्रज्ञ (बी.ए. आर.सी.) सी-4/42, चित्तरंजन नगर, राजावाडी, विद्याविहार (पूर्व), मुंबई 400 077 *_नवीन वाचकांनी आपल्या विज्ञान ग्रुप मध्ये सहभागी व्हा आणि  पोस्ट इतरांना फॉरवर्ड करा._* 👇 https://chat.whatsapp.com/CbHknUNKpOtCwLCkStDUdS आफ्रिकेतल्या गॅबों या देशात अतिप्राचीन 'अणुभट्ट्या' सापडल्या पश्चिम आहेत. पृथ्वीवरील जीवसृष्टी अगदी प्राथमिक अवस्थेत होती त्या काळातल्या या अणुभट्ट्या अर्थातच मानवनिर्मित नसून निसर्गनिर्मित आहेत. ओक्लो परिसरातील युरेनियमच्या खाणीत सापडलेल्या या अणुभट्ट्या आज कार्यरत नाहीत. पण जेव्हा त्या कार्यरत होत्या, तेव्हा त्यांच्याकडची ऊर्जानिर्मिती ही संशोधनात्मक कार्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या आजच्या छोट्या अणुभट्टीतल्या ऊर्जानिर्मितीइतकी होती. आजच्या अणुभट्ट्यांप्रमाणेच या अणुभट्ट्यांतही इंधन म्हणून युरेनियम हेच मूलद्रव्य वापरलं गेलं होतं. *अ...

*_कृष्णविवराला ग्रहण !_* _संकलन साहेबराव माने._ _पुणे - 9028261973_ साभार - डॉ. राजीव चिटणीस निवृत्त शास्त्रज्ञ (बीएआरसी) सी-4/42, चित्तरंजन नगर, राजावाडी, विद्याविहार.  *_नवीन वाचकांनी आपल्या विज्ञान ग्रुप मध्ये सहभागी व्हा आणि  पोस्ट इतरांना फॉरवर्ड करा._* 👇 https://chat.whatsapp.com/CbHknUNKpOtCwLCkStDUdS दोन लक्ष प्रकाशवर्षे इतक्या व्यासाच्या आणि आपल्या गाभ्याजवळच्या परिसरातून सतत क्ष-किरणांचे उत्सर्जन करणाऱ्या दीर्घिकेच्या गाभ्याजवळूनच एक अतिशय दाट असा वायूचा ढग सरकत गेला, आणि कृष्णविवराला लागलं ग्रहण ! (*'चंद्रा' अंतराळ दुर्बीण* 'चंद्रा' ही क्ष-किरणांचा वेध घेणारी दुर्बीण नासाने इ.स. 1999 साली अंतराळात सोडली. विख्यात खगोलशास्त्रज्ञ डॉ. सुब्रमण्यन चंद्रशेखर यांचं नाव लाभलेली ही दुर्बीण एका कृत्रिम उपग्रहावर बसवलेली असून, ती पृथ्वीभोवतीची आपली प्रदक्षिणा सुमारे चौसष्ट तासांत पूर्ण करते. या दुर्बिणीची लांबी सुमारे दहा मीटर इतकी असून तिच्या नळकांड्याचा व्यास जवळजवळ सव्वा मीटर इतका आहे. दुर्बिणीचं वजन सुमारे साडेनऊशे किलोग्रॅम इतकं आहे. या दुर्...

*‘ऐकणारे’ कपडे – विज्ञानमार्ग.* संकलन - साहेबराव माने. पुणे. 9028261973. साभार - चारुशिला जुईकर. _‘भिंतीला कान असतात!’ ही म्हण सुप्रसिद्ध आहे._ *विज्ञान ग्रुप मध्ये सहभागी व्हा आणि पोस्ट इतरांना फाॅरवर्ड करा.*👇 https://chat.whatsapp.com/F9MMHNZWBgc6NhMVrRZ8Zg आता ‘कपड्यांनाही कान असतात!’ अशी नवी म्हण प्रचलित झाल्यास आश्चर्य वाटायला नको. कारण लवकरच ‘ऐकणारे’ कपडे वापरात येणार आहेत. असे कपडे शिवण्यासाठी, अमेरिकेतल्या मॅसेच्युसेट्स इंस्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी या संस्थेतील वाई यान आणि त्यांच्या इतर सहकाऱ्यांनी एका वैशिष्ट्यपूर्ण कापडाची निर्मिती केली आहे. काही पदार्थ हे त्यावर दाब पडताच विद्युत्‌प्रवाहाची निर्मिती करतात. हे ऐकणारं कापड निर्माण करण्यासाठी वाई यान आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी, दाबाद्वारे निर्माण होणाऱ्या अशा विद्युत्‌प्रवाहाचा वापर केला आहे. वाई यान आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांचं हे संशोधन ‘नेचर’ या शोधपत्रिकेत नुकतंच प्रसिद्ध झालं आहे. आवाज ऐकू शकणाऱ्या या कापडाची कल्पना, कानानं आवाज ऐकण्याच्या क्रियेवर आधारलेली आहे. जेव्हा एखादा ध्वनी उत्पन्न होतो, तेव्हा तो हवेतील कंपना...

*टपरी चालवून आतापर्यंत 18 ग्रामीण साहित्य संमेलने भरवणारा बेलवंडी चा आवलिया अशोक शर्मा.* 🎂💐जन्म 25 फेब्रुवारी 1968💐🎂 https://youtu.be/ay1z-g6GpMk *अहमदनगर जिल्ह्यातील बेलवंडी गावच्या मायलेकांची  १९ वर्षे साहित्यसेवा!* *महाराष्ट्राचा चांगुलपणा.* संकलन - साहेबराव माने.  पुणे. 9028261973.  साभार - संपदा वागळे आणि आकाशवाणी पुणे.  *बेलवंडी चा आवलिया अशोक शर्मा.*   मोबाईल 8626017310 / 9421579279  waglesampada@gmail.com *महाराष्ट्राचा चांगुलपणा च्या खालील पैकी एका ग्रुप मध्ये सहभागी व्हा आणि पोस्ट फाॅरवर्ड करा* ग्रुप 1 https://chat.whatsapp.com/HX1b1ARWjXaBKcDMXy7pTx *महाराष्ट्राचा चांगुलपणा* ग्रुप २👇 https://chat.whatsapp.com/GiCFixFTC12L3MhuxAJd7n?mode=gi_t  22 आॅगस्ट 2022 रोजी मी आकाशवाणी विविध भारती पुणे केंद्रावरुन "व्यक्तीवेध" हा कार्यक्रम ऐकला. *व्यक्तीवेध : अशोक शर्मा यांची विनायक मोरे यांनी घेतलेली मुलाखत.* प्रथम प्रसारण - सोमवार, दि. २२ ऑगस्ट २०२२ रोजी सकाळी १०:३० वाजता आकाशवाणी पुणे केंद्रावरून https://youtu.be/EZ3CBxrUe7g?si=...

*ओळख हिरकणी ची - 27 नोव्हेंबर.*   *रणजिता पवार : "तांड्यावरील पहिली शिक्षिका".* *''महाराष्ट्राचा चांगुलपणा" आणि "सत्यम् शिवम् सुंदरम् ग्रुप साठी.''* संकलन ....साहेबराव माने.  पुणे. 9028261973.  साभार लेखन - वृंदा राकेश परब.  थिंक महाराष्ट्र.    *(रणजिता ताई पवार ह्या आपल्या फक्त महिलांसाठी राखीव असलेल्या "सत्यम् शिवम् सुंदरम्" ग्रुप च्या सुरवातीपासूनच सन्मानिय भगिनी सदस्या आहेत.)* *https://youtu.be/dqxilm1Bo9w* *☝️रणजिता ताई पवार यांच्या कार्याची चूणक दाखवणारा video.* *ब्लॉग मधील इतर लेख वाचण्यासाठी खालील लिंकवर क्लिक करा.* http://Sahebraomane1967.blogspot.com रणजिता लमाणी आहे. ती तांड्यावर लहानाची मोठी झाली. त्यामुळे तिने स्वत: समाजाच्या जाती-जातींतील विषमता अनुभवली. तिने तांड्यावरील शैक्षणिक अनास्थेला झुगारले. तिने कुटुंब, जातपंचायत यांचा विरोध व प्रतिकूल परिस्थिती यांवर मात करत डी.एड.पर्यंत शिक्षण घेतले. रणजिताने जिद्द व चिकाटी यांच्या जोरावर तांड्यावरील पहिली शिक्षिका होण्याचा मान मिळवला. आज, ती तांड्याच्या वि...