आरोग्यमं धनसंपदा.... साहेबराव माने.. पुणे.. 9028261973... 9 मार्च 2022.

*कधी जळजळ तर कधी पांढरं पाणी? उन्हाळ्यात त्रासदायक UTI इन्फेक्शन टाळण्यासाठी 'अशी' घ्या काळजी.*

संकलन - साहेबराव माने. 

पुणे. 9028261973. 

9 मार्च 2022. 

पाणी कमी पिणे, स्वच्छतेचा अभाव, खाण्यापिण्यातील बदल, अनियमित जीवनशैली यांमुळे महिलांमध्ये UTI म्हणजेच युरिनरी ट्रॅक इन्फेक्शनच्य त्रासात वाढ होत आहे.

दिवसभरातील धावपळ, दगदग करताना बहुतांश महिला आपल्या आरोग्याकडे फारसं लक्ष देत नाहीत. खासकरून गुप्तांगांच्या समस्यांबद्दल बोलायला अजूनही काही महिला घाबरतात.  लहान, सहान समस्या म्हणजे प्रायमरी स्टेजच्या त्रासाकडे दुर्लक्ष केल्यानं मोठ्या आजारांचा धोका वाढत जातो.

पाणी कमी पिणे, स्वच्छतेचा अभाव, खाण्यापिण्यातील बदल, अनियमित जीवनशैली यांमुळे महिलांमध्ये UTI म्हणजेच युरिनरी ट्रॅक इन्फेक्शनच्य त्रासात वाढ होत आहे.

 लघवी करण्याची वारंवार इच्छा होण्यापासून ते लघवी करताना जळजळ, वेदना किंवा अस्वस्थता जाणवू शकते. काहीवेळा ढगाळ लघवी ज्यामध्ये रक्त असते किंवा मूत्राशय रिकामे नसल्याची भावना देखील UTI दर्शवते. 

मुत्राशयाच्या इन्फेक्शनची कारणं... 

मूत्रमार्गाचे संक्रमण सामान्यत: जेव्हा बॅक्टेरिया मूत्रमार्गात प्रवेश करतात आणि मूत्राशयात वाढू लागतात तेव्हा उद्भवतात. जरी मूत्र प्रणालीने अशा सूक्ष्म आक्रमणकर्त्यांना दूर ठेवण्यासाठी तयार केली गेली असली तरी, हे संरक्षण कधीकधी अपयशी ठरते. जेव्हा असे होते, तेव्हा बॅक्टेरिया मूत्रमार्गात पूर्ण विकसित झालेल्या संसर्गामध्ये वाढू शकतात. 

या प्रकारचा UTI सामान्यत: गॅस्ट्रोइंटेस्टाइनल (GI) मार्गामध्ये आढळणारा एक प्रकारचा जीवाणू मुळे होतो. तथापि, कधीकधी इतर जीवाणू जबाबदार असतात. लैंगिक संभोगामुळे सिस्टिटिस होऊ शकते, परंतु ते विकसित करण्यासाठी तुम्हाला लैंगिकदृष्ट्या सक्रिय असणे आवश्यक नाही. सर्व स्त्रियांना त्यांच्या शरीररचनेमुळे सिस्टिटिसचा धोका असतो — विशेषतः, मूत्रमार्गापासून गुदद्वारापर्यंतचे लहान अंतर.

पुरुषापेक्षा स्त्रीयांचा  मूत्रमार्ग लहान असतो, ज्यामुळे मूत्राशयापर्यंत पोहोचण्यासाठी जीवाणूंनी प्रवास करणे आवश्यक असलेले अंतर कमी होते. लैंगिकदृष्ट्या सक्रिय स्त्रियांना लैंगिकदृष्ट्या सक्रिय नसलेल्या स्त्रियांपेक्षा जास्त UTIs असतात.  ज्या स्त्रिया जन्म नियंत्रणासाठी डायफ्राम वापरतात त्यांना जास्त धोका असू शकतो, तसेच ज्या स्त्रिया शुक्राणुनाशक वापरतात त्यांनाही धोका असतो.

रजोनिवृत्तीनंतर, इस्ट्रोजेनमध्ये घट झाल्यामुळे मूत्रमार्गात बदल होतात ज्यामुळे तुम्हाला संसर्ग होण्याची अधिक शक्यता असते. किडनी स्टोन किंवा वाढलेले प्रोस्टेट मूत्राशयात लघवी अडकवू शकतात आणि UTI चा धोका वाढवू शकतात. मधुमेह आणि इतर रोग ज्यामुळे रोगप्रतिकारक शक्ती बिघडते  त्यामुळे UTI चा धोका वाढू शकतो.

मुत्राशयाच्या इन्फेक्शनपासून बचाव कसा करायचा? 

भरपूर पाणी प्या, विशेषतः पाणी. पाणी पिण्याने लघवी पातळ होण्यास मदत होते आणि एखादी व्यक्ती वारंवार लघवी करते यामुळे संसर्ग सुरू होण्यापूर्वी मूत्रमार्गातून बॅक्टेरिया बाहेर काढता येतात.

लघवी केल्यानंतर पुढून मागे पुसणे गुदद्वाराच्या क्षेत्रातील बॅक्टेरिया योनी आणि मूत्रमार्गात पसरण्यास प्रतिबंध करू शकते.

जननेंद्रियासाठी त्रासदायक ठरणारे इनरवेअरर्स वापरणं टाळा. 

क्रॅनबेरीचा रस पिण्याने देखील UTI टाळण्यास मदत होते.

ग्रीक योगर्ट, केळी, मसूर, सोयाबीन, नट, ओट्स आणि इतर संपूर्ण धान्य यांसारखे तंतुमय अन्न पदार्थ दैनंदिन आहारात समाविष्ट केले पाहिजेत कारण ते UTI ला कारणीभूत असलेल्या जीवाणूंचा सामना करण्यास मदत करतात.

संकलन - साहेबराव माने.

पुणे. 9028261973.

9 मार्च 2022.